Bestäm, för varje reellt tal $a \in \mathbb{R}$, alla lösningar till ekvationssystemet:
$$ \begin{cases} x + ay + z = 1, \\ 2x - z = 0, \\ ax + y + z = 1. \end{cases} $$
Linjär algebra · 2025-01-09
Bestäm, för varje reellt tal $a \in \mathbb{R}$, alla lösningar till ekvationssystemet:
$$ \begin{cases} x + ay + z = 1, \\ 2x - z = 0, \\ ax + y + z = 1. \end{cases} $$
Vi skriver systemet i en utökad matris och använder Gausseliminering:
$$
\left(\begin{array}{ccc|c}
1&a&1&1\\
2&0&-1&0\\
a&1&1&1
\end{array}\right)
\sim
\left(\begin{array}{ccc|c}
1&0&-\frac12&0\\
a&1&1&1\\
1&a&1&1
\end{array}\right)
\sim
\left(\begin{array}{ccc|c}
1&0&-\frac12&0\\
0&1&\frac{a+2}{2}&1\\
0&a&\frac32&1
\end{array}\right)
\sim
\left(\begin{array}{ccc|c}
1&0&-\frac12&0\\
0&1&\frac{a+2}{2}&1\\
0&0&\frac{(a+3)(1-a)}2&1-a
\end{array}\right).
$$
I det första steget multiplicerade vi rad 2 med $1/2$, bytte plats på rad 1 och rad 2 och bytte sedan plats på rad 2 och rad 3. I det andra steget adderade vi $-a$ gånger rad 1 till rad 2 och $-1$ gånger rad 1 till rad 3. I det tredje steget adderade vi $-a$ gånger rad 2 till rad 3.
Vi delar upp i tre fall.
Om $a=-3$ har vi inga lösningar, eftersom den sista ekvationen blir $0=4$.
Om $a=1$ får vi
$$
\left(\begin{array}{ccc|c}
1&0&-\frac12&0\\
0&1&\frac32&1\\
0&0&0&0
\end{array}\right).
$$
Variabeln $z$ är fri; sätt $z=t$. Lösningarna är
$$
(x,y,z)=(0,1,0)+t\left(\frac12,-\frac32,1\right),\qquad t\in\mathbb R.
$$
Om $a\ne1$ och $a\ne-3$ eliminerar vi den tredje kolumnens koefficienter och får
$$
\left(\begin{array}{ccc|c}
1&0&0&\frac1{a+3}\\
0&1&0&\frac1{a+3}\\
0&0&1&\frac2{a+3}
\end{array}\right).
$$
Den unika lösningen är därför
$$
(x,y,z)=\left(\frac1{a+3},\frac1{a+3},\frac2{a+3}\right).
$$